Wede: een historische plant voor moderne plukkers
Op verschillende boerderijen in Nederland kun je van eind mei tot begin juli zelf wede plukken. Wacht even – wede? Ja, die eeuwenoude blauwe verfplant. Het is geen alledaags product, maar juist dat maakt het zo leuk om met vrienden of familie een middag te plukken. De bladeren zijn langwerpig, blauwgroen en licht behaard, en kunnen je vingers een beetje verkleuren – geen zorgen, dat hoort erbij (wil je dat liever niet, neem dan handschoenen mee). Het plukken is eenvoudig: zoek de mooiste, gave bladeren uit en knip ze één voor één af met een schaar of mes; trek er niet aan. Pluk vóór de plant gaat bloeien, het liefst ’s ochtends als de dauw is opgedroogd. Stop ze in een mand of stoffen tas en geniet van het voldane gevoel dat je zelf iets unieks hebt geoogst. Pluk niet alle bladeren van één plant: laat het hart van het rozet en de kleine binnenste bladeren staan, dan groeit de plant weer bij.
Thuis: wat doe je ermee?
Wede is een verfplant, geen eetbare plant: de bladeren zijn bitter en giftig bij inname, dus houd ze uit de keuken. De bladeren bevatten een stof die, na een klein chemisch proces, een prachtig indigoblauw geeft. Verse bladeren blijven ongewassen in een papieren zak 3 tot 5 dagen goed in de koelkast; hoe langer je wacht, hoe minder kleurstof ze opleveren. Zelfs als je niet van plan bent om te gaan verven, is het leuk om de bladeren te drogen. Hang ze in bosjes ondersteboven op een droge, donkere plek. Gedroogd geven ze wel minder kleur. Of gebruik de verse bladeren direct.
Suggesties voor gebruik als sierplant:
- Decoratie – Leg verse wede-bladeren in een ondiepe schaal met water en wat wilde bloemen. De blauwgroene bladeren geven een rustiek, stoer accent. Droog de bladeren en verwerk ze in een herfstkrans of hang ze in een droogbloemboeket. Ze blijven mooi van structuur.
Omdat wede niet eetbaar is, staan hier geen recepten – maar onthoud: plukken is al half plezier, het eindresultaat is een persoonlijk, blauw aandenken. Veel plukplezier!