Kruisbessen plukken: een zoet, zuur en stekelig avontuur in de tuin

Kruisbessen – ofwel stekelbessen – zijn misschien wel de meest onderschatte zomerbessen van Nederland. Ze hangen als kleine kraaltjes aan de takken, los of in kleine trosjes, verstopt tussen de blaadjes. Je plukt ze van half juni tot eind augustus, met de meeste bessen in juli. Maar pas op! Die takken hebben scherpe stekels. Het plukken is dan ook een beetje een avontuur: je moet voorzichtig tussen de doorns manoeuvreren, maar de beloning is enorm. Rijpe kruisbessen zijn er, afhankelijk van de soort, in verschillende kleuren: geelgroen, geel, rood en dieppaars. Rijpe bessen voelen een beetje zacht aan en laten makkelijk los van de steel; laat harde, onrijpe bessen hangen. Ga met een bakje of emmertje de pluktuin in en pluk ze met een klein draaiend bewegingetje van de steel, zonder erin te knijpen. Perfect voor een zonnige ochtend met vrienden of kinderen – en neem handschoenen mee tegen de stekels.

Thuis aangekomen: wat doe je ermee? Volrijpe kruisbessen zijn heerlijk puur, maar veel soorten blijven vrij zuur. Dat maakt ze juist ideaal om te verwerken. Bewaar ze ongewassen in een geperforeerde zak in de koelkast; zo blijven ze een tot twee weken goed. Was ze pas vlak voor gebruik.

Twee kookrecepten

  1. Kruisbessencrumble met vanille Ingrediënten: 500 g kruisbessen, 100 g suiker, 1 el maizena, 150 g bloem, 75 g boter, 50 g havermout, 50 g amandelschaafsel. Verwarm de oven voor op 180°C. Was de bessen, meng met suiker en maizena. Verdeel in een ovenschaal. Wrijf boter door bloem, havermout en amandelen tot een kruimelig deeg. Strooi over de bessen. Bak 30–35 minuten tot goudbruin. Serveer met een toef slagroom of vanille-ijs. Perfect voor de zondagse brunch.

  2. Zelfgemaakte kruisbessenchutney Ingrediënten: 500 g kruisbessen, 1 ui, 1 appel, 150 g rietsuiker, 100 ml appelazijn, 1 tl gemberpoeder, 1 tl mosterdzaad, snuf zout. Snijd ui en appel fijn. Doe alles in een pan, breng aan de kook en laat 30–40 minuten zachtjes pruttelen tot het dik wordt. In potten gieten. Dit is een heerlijke, zoet-zure smaakmaker bij kaas, koude vleeswaren of een curry.