Appelbes plukken: een dagje zwart, paars en heel veel plezier
Appelbes, oftewel aronia, is misschien niet de bekendste bes, maar wel één van de stoerste. Op verschillende plukboerderijen in Nederland kun je in augustus en september zelf aan de slag. Het leuke? De struiken hangen zo vol met trossen glanzend zwarte bessen dat je ze er per tros tegelijk af kunt plukken of knippen. Rijpe trossen laten makkelijk los; laat de rode of paarse, onrijpe bessen nog hangen. Neem een mand, een emmer of gewoon een grote kom mee – en trek oude kleren aan, want die paarse vlekken zijn hardnekkig.
Plukken met vrienden of familie is een feestje. Iedereen roept “kijk, deze hele tros!” en voor je het weet wedden jullie wie de meeste bessen heeft. Een tip: proef er eentje. Rauw zijn ze behoorlijk wrang en bitter, dus schrik niet – verwerkt met wat suiker worden ze een stuk zachter van smaak. Binnen een uurtje heb je kilo’s binnen. En dan? Thuis wacht het echte werk.
Hoe gebruik je appelbessen thuis?
Appelbessen zijn perfect voor jam, siroop, sap en gebak. Bewaar ze ongewassen in een papieren zak in de koelkast en was ze pas vlak voor gebruik; zo blijven ze 3 tot 5 dagen goed. Vries ze ook gerust in: leg ze eerst los op een bakplaat, dan plakken ze niet aan elkaar. Een handje door de yoghurt of muesli (even kort koken met een beetje honing) is een heerlijke start van de dag.
Twee recepten om direct mee aan de slag te gaan
1. Appelbessen-jam met een vleugje vanille (voor ongeveer 4 potjes)
- 500 g appelbessen
- 400 g geleisuiker (2:1)
- 1 vanillestokje
- sap van een halve citroen
Spoel de bessen en doe ze in een pan. Snijd het vanillestokje open en schraap het merg eruit – doe merg én stokje bij de bessen. Voeg de citroensap toe en verwarm op laag vuur. Druk de bessen een beetje plat met een pureestamper. Voeg de suiker toe en breng al roerend aan de kook. Laat 5 minuten flink doorkoken. Vis het vanillestokje eruit, schep de jam in gesteriliseerde potjes en draai ze direct dicht. Lekker op een boterham, door de pap of bij een stukje oude kaas.
2. Hartige appelbessen-chutney (heerlijk bij kaas of stoofvlees)
- 300 g appelbessen
- 2 uien, fijn gesnipperd
- 2 appels (zoet, zoals Elstar), in blokjes
- 100 ml appelazijn
- 100 g bruine basterdsuiker
- 1 tl gemberpoeder
- 1 tl mosterdzaad
- snuf zout en peper
Fruit de uien in een scheutje olie tot ze glazig zijn. Voeg de appelblokjes, appelbessen, azijn, suiker en kruiden toe. Laat op laag vuur 30-40 minuten pruttelen tot het dik en stroperig wordt. Af en toe roeren. Schep in potjes en laat afkoelen. Deze chutney wordt na een paar dagen alleen maar lekkerder.